Luty
Luty przyniósÅ‚ zmianÄ™ w postrzeganiu bieżącej sytuacji panujÄ…cej w gospodarce USA i nie byÅ‚a to zmiana pozytywna. O ile styczniowe dane sugerowaÅ‚y, że gospodarkÄ™ amerykaÅ„skÄ… czeka miÄ™kkie lÄ…dowanie, o tyle informacje , które dotarÅ‚y na rynek w lutym każą już zachować szczególnÄ… ostrożność, jeÅ›li chodzi o ocenÄ™ perspektyw gospodarczych USA. Wzrost niepewnoÅ›ci, towarzyszÄ…cy pogorszeniu siÄ™ koniunktury w najwiÄ™kszej gospodarce Å›wiata wywarÅ‚ wpÅ‚yw na skÅ‚onność inwestorów do podejmowania ryzyka, co w koÅ„cówce miesiÄ…ca odbiÅ‚o siÄ™ na rynkach akcyjnych Å›wiata. Dodatkowym czynnikiem, który zwiÄ™kszyÅ‚ ryzyko inwestowania w akcje, a przez to zwiÄ™kszyÅ‚ skalÄ™ redukcji zaangażowania kapitaÅ‚u w ryzykowne aktywa byÅ‚a podwyżka stóp procentowych w Japonii oraz sÅ‚owa czÅ‚onków tamtejszego rzÄ…du o zbliżajÄ…cym siÄ™ koÅ„cu okresu deflacyjnego.
Wszystkie te czynniki skumulowane razem, wraz z faktem, że Å›wiatowe gieÅ‚dy rosÅ‚y już niemal nieprzerwanie od ponad póÅ‚ roku doprowadziÅ‚y do moim zdaniem najważniejszego wydarzenia minionego miesiÄ…ca, a mianowicie do gwaÅ‚townej przeceny akcji, która miaÅ‚a miejsce w ostatnim tygodniu lutego, i która spowodowaÅ‚a spore perturbacje na rynku walutowym.
Przypomnienie wydarzeÅ„ ubiegÅ‚ego miesiÄ…ca zacznijmy od omówienia najważniejszych danych makro, które w tym czasie dotarÅ‚y na rynek. Jak już zostaÅ‚o zaznaczone we wstÄ™pie obraz gospodarki USA, który wyÅ‚ania siÄ™ z lutowych danych ulegÅ‚ pogorszeniu w stosunku do stycznia. Co wiÄ™cej, zwiÄ™kszeniu ulegÅ‚ rozdźwiÄ™k pomiÄ™dzy, wyÅ‚aniajÄ…cymi siÄ™ z informacji o charakterze fundamentalnym, perspektywami gospodarczymi Strefy Euro a przyszłą sytuacjÄ… w gospodarce Stanów Zjednoczonych. Obecnie mamy do czynienia z rozpÄ™dzajÄ…cÄ… siÄ™ gospodarkÄ… europejskÄ… oraz z wchodzÄ…cÄ… w okres spowolnienia gospodarkÄ… USA. O ile Å‚atwo przychodzi stwierdzenie, że przewagÄ™ tempa wzrostu w najbliższym czasie uzyska gospodarka Strefy Euro, o tyle okreÅ›lenie kierunku polityki monetarnej w obu tych obszarach gospodarczych przysparza już o wiele wiÄ™cej problemów.
Sytuacja w Stanach Zjednoczonych przysparza bólu gÅ‚owy inwestorów, ponieważ sygnaÅ‚y generowane przez tamtejszÄ… gospodarkÄ™ nie kreujÄ… spójnej perspektywy co do przyszÅ‚ych posunięć w polityce monetarnej. NajkrótszÄ… charakterystykÄ™ obecnej sytuacji zawarta byÅ‚a w komentarzu Bena Bernanke po lutowej decyzji o pozostawieniu stóp procentowych bez zmian. Z jednej strony sÅ‚abnÄ…cy wzrost gospodarczy oraz pojawiajÄ…ce siÄ™ oznaki spadku presji inflacyjnej zachÄ™cajÄ… do obniżania kosztów pieniÄ…dza, na drugim biegunie znajdujÄ… siÄ™ natomiast zagrożenia dla stabilnoÅ›ci cen, do których prezes FED zalicza podwyższony poziom inflacji bazowej, możliwe żądania pÅ‚acowe, oraz trudne do przewidzenia zmiany cen ropy.
Tempo wzrostu gospodarczego w USA spada. Opublikowane z koÅ„cem stycznia wstÄ™pne dane na temat dynamiki PKB w IV kwartale ubiegÅ‚ego roku mówiÅ‚y o 3,5% wzroÅ›cie, natomiast ich rewizja opublikowana pod koniec lutego wyniosÅ‚a już zaledwie 2,2%. SÅ‚abszemu wzrostowi towarzyszy niska inflacja CPI, która w styczniu wyniosÅ‚a 0,2%. Oprócz tego, pozytywnym sygnaÅ‚em Å›wiadczÄ…cym o sÅ‚abnÄ…cej presji inflacyjnej jest również niska inflacja cen producentów, która w styczniu za sprawÄ… niższych cen ropy spadÅ‚a o 0,6% w porównaniu z grudniem. Oznaki osÅ‚abienia gospodarki widać również w wynikach wskaźników koniunktury. Zarówno Chicago PMI, jak i ISM w sektorze wytwórczym spadÅ‚y w styczniu poniżej poziomu 50 pkt., który jest wartoÅ›ciÄ… granicznÄ… pomiÄ™dzy dekoniunkturÄ… a koniunkturÄ….
SÅ‚abszych wyników gospodarczych Stanów nie widać jednak w odczytach nastrojów konsumentów, co prawdopodobnie zawdziÄ™czamy wciąż niezÅ‚ej sytuacji na rynku pracy ( ok. 226 tyÅ› miejsc pracy w sektorze pozarolniczym stworzonych w styczniu, wedÅ‚ug opublikowanej 9 marca rewizji styczniowych wyników), oraz rosnÄ…cym dochodom osobistym (ich dynamika wyniosÅ‚a w grudniu 0,5%, a w styczniu 1% m/m). W rezultacie lepsze wyniki zanotowaÅ‚ wskaźnik nastrojów konsumentów Uniwersytetu Michigan (96,9 w styczniu wobec 91,7 w grudniu). Podobnie zresztÄ… wyglÄ…da sytuacja z innymi wskaźnikami nastrojów konsumentów, które jeÅ›li nawet spadÅ‚y, to i tak pozostawaÅ‚y na wzglÄ™dnie wysokich poziomach. Niestety, opublikowane na koniec lutego dane za ten miesiÄ…c pokazujÄ…, ze optymizm konsumentów powoli znika, co jest kolejnym nienajlepszym sygnaÅ‚em dla amerykaÅ„skiej gospodarki.
GÅ‚ównym ciężarem dla sytuacji w amerykaÅ„skiej gospodarce okazuje siÄ™ wciąż rynek nieruchomoÅ›ci. Chwilowa poprawa sytuacji, jaka można byÅ‚o zaobserwować na przeÅ‚omie roku byÅ‚a niestety stanem przejÅ›ciowym. Opublikowane w lutym dane z rynku nieruchomoÅ›ci pokazujÄ… pogarszajÄ…ca siÄ™ sytuacjÄ™ w tym jakże ważnym sektorze gospodarki. Pogarsza siÄ™ koniunktura zarówno na rynku wtórnym jak i pierwotnym, a co gorsza spada liczba inwestycji oraz wysokość wydatków budowlanych. Część z tych czynników ma zapewne charakter sezonowy, zwiÄ…zany z zaostrzeniem siÄ™ zimy w styczniu, jednak nawet ten fakt nie może zmienić negatywnego odbioru panujÄ…cej sytuacji przez inwestorów.
Powyższe powody powinny przemawiać za obniżka stóp procentowych w Stanach, dziÄ™ki czemu możliwe byÅ‚oby ożywienie koniunktury i przyspieszenie wzrostu. Takie posuniÄ™cie byÅ‚oby jednak ryzykowne i mogÅ‚oby skutkować gwaÅ‚townym wzrostem presji inflacyjnej, a to za sprawÄ… podwyższonej inflacji bazowej, która przekracza wysokość inflacji CPI. Wystarczy podkreÅ›lić, że bazowa inflacja PCE wyniosÅ‚a w styczniu 1,9% r/r, a wiÄ™c byÅ‚a zbliżona do celu inflacyjnego i to w miesiÄ…cu, w którym spadÅ‚y ceny paliw. Powoduje to, że na razie nie ma co liczyć na obniżki stóp procentowych, a przy niekorzystnym rozwoju sytuacji realne stajÄ… si Ä™ nawet podwyżki. Wydaje siÄ™ jednak, że w najbliższym czasie stopy w USA pozostanÄ… bez zmian.
CaÅ‚kowicie inaczej rysujÄ… siÄ™ perspektywy Strefy Euro. Gospodarka kwitnie, a tempo wzrostu gospodarczego roÅ›nie, przekraczajÄ…c wczeÅ›niejsze oczekiwania rynku. PKB Strefy Euro wzrosÅ‚o w IV kwartale o 3,3%, a temu dynamicznemu wzrostowi towarzyszyÅ‚a umiarkowana inflacja ( HICP wyniosÅ‚a w styczniu 1,8% wobec oczekiwanych 1,9%) i spadek bezrobocia z 7,5% w grudniu do 7,4% w styczniu. KorzystnÄ… sytuacjÄ™ obrazujÄ… również wskaźniki koniunktury. PMI, zarówno dla sfery produkcyjnej jak i pozaprodukcyjnej jest w miarÄ™ stabilne i ksztaÅ‚tuje siÄ™ na dość wysokim poziomie. Wskaźnik koniunktury w przemyÅ›le (Business Climate) wzrósÅ‚ z 1,4 w styczniu do 1,56 w lutym, natomiast indeks ZEW powróciÅ‚ w lutym powyżej wartoÅ›ci 0 (wyniósÅ‚ 2,9 wobec -3,6 miesiÄ…c wczeÅ›niej), a indeks IFO pozostaÅ‚ na wysokim poziomie 107 punktów.
Korzystna sytuacja gospodarcza w Eurolandzie zmusiÅ‚a EBC do podwyższenia 8 marca stóp procentowych o 25 pkt. baz.. Decyzja ta byÅ‚a zgodna z oczekiwaniami rynku, jednak wypowiedź Jean Claude Tricheta na konferencji po tej decyzji, przez wielu odebrana jako niewystarczajÄ…co jastrzÄ™bia, ostudziÅ‚a nieco oczekiwania części inwestorów na dalsze podwyżki ceny pieniÄ…dza w najbliższym czasie.
Przedstawione powyżej czynniki fundamentalne znalazÅ‚y odbicie również w zachowaniu siÄ™ kursu EURUSD, który w poÅ‚owie lutego zdoÅ‚aÅ‚ wybić siÄ™ z trwajÄ…cej od poÅ‚owy grudnia konsolidacji. Pretekstem do tego okazaÅ‚o siÄ™ wystÄ…pienie szefa Fed Bena Bernanke przed senackÄ… komisjÄ… ds. bankowoÅ›ci, które wedÅ‚ug wiÄ™kszoÅ›ci uczestników rynku miaÅ‚o wymowÄ™ gołębiÄ…. Wybicie to, umożliwiÅ‚o dalsze wzrosty i osiÄ…gniÄ™cie pod koniec lutego poziomu 1,3260, po czym na rynek zawitaÅ‚a korekta.
Duże znaczenie dla umocnienia dolara w koÅ„cówce lutego miaÅ‚a podwyżka przez Bank Japonii stóp procentowych w tym kraju z 0,25% do 0,5%, oraz wynikajÄ…ca z niej miÄ™dzynarodowa sytuacja na rynkach akcyjnych. Już jakiÅ› czas obserwowaliÅ›my stopniowy wzrost awersji do ryzyka wÅ›ród miÄ™dzynarodowych inwestorów, jednak zmniejszanie zaangażowania w ryzykowne aktywa przebiegaÅ‚o spokojnie. Sytuacja zmieniÅ‚a siÄ™ w kilka dni po wzroÅ›cie stóp w Kraju KwitnÄ…cej WiÅ›ni, kiedy to inwestorzy przypomnieli sobie jaki wpÅ‚yw na Å›wiatowe rynki finansowe ma byÅ‚y szef FED Alan Greenspan. Otóż wieczorem w poniedziaÅ‚ek 26 lutego Alan Greenspan stwierdziÅ‚, że jego zdaniem gospodarka USA ociera siÄ™ o recesjÄ™, na co inwestorzy zareagowali wyprzedażą akcji na gieÅ‚dach w Stanach, która później przeniosÅ‚a siÄ™ na rynki azjatyckie.
SkalÄ™ wyprzedaży spotÄ™gowaÅ‚y wypowiedzi czÅ‚onków japoÅ„skiego rzÄ…du o koÅ„cu deflacyjnego okresu w gospodarce Japonii, oraz powrotu do „normalnej” polityki monetarnej, które, rozbudziÅ‚y obawy o kolejne podwyżki stóp procentowych w tym kraju. WejÅ›cie Japonii w fazÄ™ podwyżek stóp procentowych oznacza spadek opÅ‚acalnoÅ›ci strategii „carry trade”, tzn. polegajÄ…cej na pożyczaniu Å›rodków w Japonii, oraz inwestowaniu ich na rynkach zapewniajÄ…cych wyższÄ… stopÄ™ zwrotu, a wiÄ™c gÅ‚ównie na rynkach wschodzÄ…cych.
SÅ‚owa Grenspana o nadchodzÄ…cej recesji, a także ryzyko podwyżek stóp w Japonii wystraszyÅ‚y i tak już coraz bardziej ostrożnych inwestorów, w wyniku czego mogliÅ›my zaobserwować gwaÅ‚townÄ… wyprzedaż akcji, która doprowadziÅ‚a do ponad 8% spadku gÅ‚ównego indeksu gieÅ‚dy w Szanghaju w nocy z 26 na 27 lutego. Tak gwaÅ‚towna przecena odbiÅ‚a siÄ™ czkawkÄ… na pozostaÅ‚ych rynkach akcyjnych Å›wiata, które w tym dniu Å›wieciÅ‚y na czerwono. Przypomnijmy, że WIG20 w tym dniu straciÅ‚ ponad 6,5%, podobnie zresztÄ… jak WIG. ZapoczÄ…tkowana w ten sposób wyprzedaż akcji trwaÅ‚a do koÅ„ca tygodnia i przyniosÅ‚a niemal 10 % przecenÄ™ indeksów.
Na rynkach akcyjnych zrobiÅ‚o siÄ™ nerwowo, co dodatkowo odstraszaÅ‚o od inwestowania w ryzykowne aktywa. Nie dziwne wiÄ™c, że inwestorzy uciekajÄ…cy z rynków akcji lokowali swe pieniÄ…dze w bezpieczne aktywa, w tym w amerykaÅ„skie papiery skarbowe. PrzepÅ‚yw tak sporego kapitaÅ‚u musiaÅ‚ znaleźć odzwierciedlenie w zachowaniu kursów walutowych. W koÅ„cówce lutego widoczne byÅ‚o osÅ‚abienie siÄ™ walut krajów rozwijajÄ…cych siÄ™ i towarzyszÄ…ce mu umocnienie siÄ™ amerykaÅ„skiej waluty. W konsekwencji Eurodolar na poczÄ…tku marca spadÅ‚ poniżej 1,31, gdzie testowaÅ‚ poziom wsparcia w okolicach 1,3080.
JeÅ›li chodzi o sytuacjÄ™ Polski, to poczÄ…tek roku przyniósÅ‚ Å›wietne dane makroekonomiczne. Prognozy wzrostu gospodarczego weryfikowane sÄ… w górÄ™ niemal z miesiÄ…ca na miesiÄ…c, a powodem takiego stanu rzeczy sÄ… Å›wietne wyniki gospodarki polskiej w ubiegÅ‚ym roku. Przypomnijmy, że od poczÄ…tku roku poznaliÅ›my wysokie tempo wzrostu(6,4%) w IV kwartale ubiegÅ‚ego roku, dziÄ™ki czemu ubiegÅ‚y rok zamknÄ™liÅ›my z 5,8% wzrostem PKB. Co wiÄ™cej podstawy tego wzrostu sÄ… bardzo solidne, ponieważ zawdziÄ™czamy go zarówno popytowi wewnÄ™trznemu, eksportowi, a przede wszystkim silnemu wzrostowi inwestycji (ok. 17%).
Co wiÄ™cej owoce wzrostu gospodarczego sprawiÅ‚y, ze rzeczywisty deficyt w ubiegÅ‚ym roku wyniósÅ‚ 25 mld. zÅ‚otych i byÅ‚ o ponad 5 mld PLN niższy od zakÅ‚adanego w ustawie budżetowej. Tak pozytywne wyniki skÅ‚oniÅ‚y Ministerstwo Finansów do podniesienia prognoz wzrostu w I kwartale 2007r. nawet do 7%. Jest to z jednej strony pozytywna informacja, jednak z drugiej trzeba zwrócić uwagÄ™ na wynikajÄ…ce z tak szybkiego wzrostu zagrożenia inflacyjne, które bÄ™dÄ… wymagaÅ‚y reakcji RPP. ZresztÄ… RPP zdaje sobie sprawÄ™ z narastajÄ…cej presji inflacyjnej, ponieważ z przedstawionej projekcji inflacyjnej jasno wynika, że ceny bÄ™dÄ… rosÅ‚y coraz szybciej, grożąc osiÄ…gniÄ™ciem 4%dynamiki w 2009 roku. Podwyżki stóp procentowych w Polsce na pewno okażą siÄ™ ciosem dla zÅ‚otówki i spowodujÄ… jego osÅ‚abienie wzglÄ™dem gÅ‚ównych walut.
ZÅ‚otówka w minionym miesiÄ…cu poruszaÅ‚a siÄ™ pod dyktando wydarzeÅ„ an rynku miÄ™dzynarodowym, jednak w przypadku pary EURPLN pozostaÅ‚a ona stabilna, a jej wartość wahaÅ‚a siÄ™ wraz ze zmianami wzglÄ™dnej siÅ‚y gÅ‚ównych walut, przez caÅ‚y czas oscylujÄ…c w przedziale 3,8550-3,9250. Sytuacja na parze USDPLN byÅ‚a podobna, tzn. że USDPLN wahaÅ‚ siÄ™ pod dyktando zmian na rynku miÄ™dzynarodowym, jednak w przypadku tej pary widoczna jest tendencja spadkowa kursu, a wiÄ™c umocnienia siÄ™ zÅ‚otówki wzglÄ™dem dolara. PamiÄ™tajmy jednak, że sytuacja może siÄ™ drastycznie odmienić wraz z powrotem wyprzedaży na Å›wiatowe rynki akcyjne.
Krzysztof Gaska
FMC Management
www.fmcm.pl


